Ngày 22/01/2024, Bộ trưởng Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada khi đó là ông Marc Miller đã công bố một chính sách bước ngoặt: lần đầu tiên áp trần (cap) số lượng giấy phép du học cấp mới. Việc giới hạn giấy phép du học Canada đặt mục tiêu duyệt khoảng 360.000 giấy phép trong năm 2024, giảm 35% so với năm 2023. Đây là tin tức quan trọng với mọi gia đình Việt Nam đang xem du học là bước đệm để định cư Canada. Bài viết này, đội ngũ My Second World tổng hợp diễn biến chính sách và phân tích tác động thực tế tới Quý khách.
Chuyện gì đã xảy ra vào tháng 1/2024?
Trong nhiều năm, số sinh viên quốc tế đến Canada tăng rất nhanh, gây áp lực lên nhà ở, y tế và dịch vụ công tại nhiều địa phương. Một số cơ sở đào tạo tăng mạnh chỉ tiêu tuyển sinh để tăng nguồn thu, trong khi nhiều sinh viên đến mà thiếu sự hỗ trợ cần thiết. Để ổn định hệ thống, chính phủ quyết định đặt trần đơn xin giấy phép du học ở bậc cao đẳng và đại học.
Theo thông cáo của Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC), trần áp dụng từ ngày 22/01/2024 dự kiến cấp khoảng 360.000 giấy phép du học mới trong năm, tức giảm khoảng 35% so với năm trước. Cùng với đó là yêu cầu mới: phần lớn ứng viên bậc sau trung học phải nộp Thư xác nhận của tỉnh bang (Provincial Attestation Letter – PAL) kèm hồ sơ.
Ai phải chịu giới hạn giấy phép du học Canada, ai được miễn?
Điểm quan trọng nhất Quý khách cần nắm là chính sách giới hạn giấy phép du học Canada không áp dụng cho tất cả mọi người. Trần chủ yếu nhắm vào sinh viên mới ở bậc cao đẳng và đại học. Một số nhóm được miễn trừ rõ ràng, gồm:
- Học sinh bậc tiểu học và trung học.
- Sinh viên bậc thạc sỹ và tiến sỹ (chương trình sau đại học).
- Sinh viên trao đổi và một số chương trình đặc thù.
- Người đang giữ giấy phép du học hoặc giấy phép lao động hiện hành.
- Người gia hạn giấy phép du học từ bên trong Canada (không phải nộp mới).
Như vậy, nếu Quý khách đã ở Canada theo diện học tập hoặc làm việc và chỉ cần gia hạn, chính sách trần không trực tiếp chặn hồ sơ của Quý khách. Ngược lại, ứng viên nộp hồ sơ du học bậc cao đẳng, đại học lần đầu từ bên ngoài sẽ nằm trong phạm vi điều chỉnh và bắt buộc cần PAL.
Phân bổ theo tỉnh bang và việc siết chặt sau đó
Để vận hành trần, IRCC chia hạn ngạch về cho từng tỉnh bang và vùng lãnh thổ. Mỗi tỉnh sau đó phân bổ tiếp cho các cơ sở đào tạo được chỉ định, đồng thời cấp PAL cho ứng viên đủ điều kiện. Theo tuyên bố của Bộ trưởng Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC), hạn ngạch được phân chia theo dân số và mức tăng trưởng sinh viên gần đây của từng địa phương, nhằm phân phối công bằng hơn trên cả nước.
Sau lần công bố đầu tiên, trong năm 2024 chính phủ tiếp tục siết thêm nhiều mặt: mở rộng yêu cầu PAL sang cả một số nhóm sau đại học, điều chỉnh điều kiện giấy phép lao động sau tốt nghiệp và giảm hạn ngạch cho năm kế tiếp. Đây là một phần trong chủ trương lớn hơn về giảm số dân tạm trú tại Canada để cân bằng lại hệ thống.
Kết quả thực tế năm 2024 ra sao?
Con số trên thực tế thấp hơn cả mục tiêu ban đầu. Trong năm 2024, Canada chỉ cấp khoảng 267.890 giấy phép du học, ít hơn nhiều so với ngưỡng 360.000 từng được nêu. Điều này cho thấy việc giới hạn giấy phép du học Canada kết hợp với các yêu cầu mới về PAL, chứng minh tài chính và xét duyệt chặt hơn đã thực sự kéo giảm lượng giấy phép cấp ra.
Với Quý khách, con số này có hai mặt. Một mặt, cạnh tranh suất du học và tỷ lệ từ chối trở nên gắt gao hơn. Mặt khác, nó phản ánh một Canada đang ưu tiên chất lượng và sự chuẩn bị kỹ lưỡng của hồ sơ, thay vì số lượng. Ứng viên có kế hoạch học tập rõ ràng, tài chính vững và ngành nghề gắn với nhu cầu lao động sẽ có lợi thế hơn.
Hạn ngạch tiếp tục được điều chỉnh qua các năm sau. Bước sang năm 2025, tổng số giấy phép du học theo kế hoạch tiếp tục giảm so với năm 2024, đồng thời yêu cầu PAL được mở rộng phạm vi áp dụng. Xu hướng này cho thấy trần du học không phải biện pháp tạm thời trong một năm, mà là một phần định hình lại chính sách nhập cư của Canada trong trung hạn. Quý khách nên theo dõi diễn biến mới nhất trước khi ra quyết định cho bản thân hoặc con em.
Tác động tới con đường du học rồi định cư
Nhiều gia đình Việt Nam chọn du học như chặng đầu của lộ trình định cư: học xong xin giấy phép lao động sau tốt nghiệp, tích lũy kinh nghiệm làm việc rồi nộp hồ sơ thường trú. Khi nguồn giấy phép du học bị siết, bước khởi đầu này khó hơn, đồng thời các điều kiện ở chặng sau (giấy phép lao động, đề cử tỉnh bang) cũng được rà soát chặt.
Tuy nhiên, du học không phải con đường duy nhất để định cư Canada. Với lao động có tay nghề, Quý khách hoàn toàn có thể đi thẳng theo diện kinh tế mà không bắt buộc phải du học trước. Để hình dung bức tranh tổng thể, Quý khách có thể tham khảo lộ trình định cư tay nghề Canada, tìm hiểu cách xin giấy phép lao động Canada, cũng như điều kiện sở hữu thẻ thường trú Canada (PR card).
Sự thay đổi này cũng nhắc Quý khách thận trọng với các lời mời chào hứa hẹn “du học rồi chắc chắn định cư”. Trên thực tế, từ giấy phép du học đến thường trú là một chặng đường dài, gồm nhiều bước độc lập và mỗi bước đều có điều kiện riêng có thể siết lại bất cứ lúc nào. Một kế hoạch tốt là kế hoạch tính trước rủi ro chính sách, có phương án dự phòng và dựa trên năng lực thật của hồ sơ, thay vì kỳ vọng vào một con đường duy nhất.
Lời khuyên cho Quý khách
Chính sách giới hạn giấy phép du học Canada là tín hiệu rõ ràng rằng Canada đang chuyển sang giai đoạn chọn lọc kỹ hơn. Nếu Quý khách vẫn muốn theo hướng du học, hãy chuẩn bị PAL sớm, chọn cơ sở đào tạo uy tín và hồ sơ tài chính minh bạch. Nếu mục tiêu cuối cùng là định cư lâu dài, diện tay nghề thường là con đường ổn định và ít phụ thuộc vào biến động trần du học hơn.
Để hiểu mình phù hợp con đường nào, Quý khách có thể tìm hiểu thêm về định cư Canada diện tay nghề và hình dung trước cuộc sống định cư tại Canada. Đội ngũ My Second World luôn sẵn sàng đồng hành cùng Quý khách phân tích hồ sơ và chọn lộ trình phù hợp nhất với năng lực, ngành nghề và mục tiêu của gia đình.
