Atlantic Immigration Program (AIP) là một trong những lộ trình định cư Canada diện tay nghề được nhiều lao động Việt Nam quan tâm nhất hiện nay. Đây là chương trình đưa người lao động và sinh viên tốt nghiệp tới sinh sống, làm việc lâu dài tại 4 tỉnh vùng Đại Tây Dương: New Brunswick, Nova Scotia, Prince Edward Island và Newfoundland and Labrador. Điểm cốt lõi của chương trình là Quý khách cần một lời mời làm việc (job offer) từ nhà tuyển dụng được tỉnh chỉ định (designated employer). Bài viết dưới đây, đội ngũ My Second World sẽ phân tích đầy đủ điều kiện, quy trình và những lưu ý quan trọng nhất.
Atlantic Immigration Program là gì?
Theo Bộ Di Trú, Tị Nạn và Quốc Tịch Canada (IRCC), Atlantic Immigration Program là con đường dẫn tới thường trú nhân (PR) dành cho lao động nước ngoài có tay nghề và sinh viên quốc tế tốt nghiệp từ cơ sở giáo dục Canada, muốn làm việc và định cư tại 1 trong 4 tỉnh vùng Đại Tây Dương. Khác với nhiều diện khác, chương trình này lấy nhà tuyển dụng làm trung tâm: Quý khách phải có một công việc thật trước khi nộp hồ sơ định cư.
Vùng Đại Tây Dương của Canada gồm 4 tỉnh ven biển ở phía Đông: New Brunswick, Nova Scotia, Prince Edward Island và Newfoundland and Labrador. Đây là khu vực dân số ít hơn, thị trường lao động cần bổ sung nhân lực ở nhiều ngành. Vì vậy, các tỉnh phối hợp cùng chính phủ liên bang xây dựng một chương trình riêng nhằm thu hút và giữ chân lao động lành nghề định cư lâu dài.
Vai trò của nhà tuyển dụng được chỉ định
Trái tim của Atlantic Immigration Program là designated employer — nhà tuyển dụng đã được chính quyền tỉnh “chỉ định” để tham gia chương trình. Quý khách bắt buộc phải nhận được job offer từ một nhà tuyển dụng được chỉ định ở vùng Đại Tây Dương thì mới có thể tham gia. Nhà tuyển dụng phải đăng ký và được chỉ định ở tỉnh nơi Quý khách sẽ làm việc; nếu làm ở nhiều tỉnh, họ phải được chỉ định ở tất cả các tỉnh đó.
Một điểm rất quan trọng đối với người sử dụng lao động: chương trình này không yêu cầu LMIA (Labour Market Impact Assessment). Đây là khác biệt lớn so với nhiều con đường có job offer định cư Canada khác, giúp giảm thủ tục và rút ngắn thời gian cho cả hai bên. Để được chỉ định, nhà tuyển dụng phải tuân thủ luật di trú, luật lao động, an toàn vệ sinh lao động và hoàn thành khóa đào tạo năng lực liên văn hóa (intercultural competency training) trước khi nộp đơn xin chỉ định với tỉnh.
Việc trở thành nhà tuyển dụng được chỉ định không mất phí, và họ chỉ cần đăng ký một lần với tỉnh chứ không phải xin lại cho từng ứng viên. Điều này có nghĩa khi tìm việc, Quý khách nên ưu tiên những công ty đã có sẵn trạng thái “được chỉ định” để rút ngắn lộ trình.
Điều kiện ứng viên trong Atlantic Immigration Program
Để đủ điều kiện tham gia Atlantic Immigration Program, Quý khách cần đáp ứng đồng thời các yêu cầu về kinh nghiệm làm việc, ngôn ngữ, học vấn và một số tiêu chí khác. Dưới đây là từng nhóm điều kiện chi tiết.
Kinh nghiệm làm việc
Theo trang điều kiện của IRCC, Quý khách cần tích lũy ít nhất 1 năm kinh nghiệm làm việc (tối thiểu 1.560 giờ, tương đương làm 30 giờ/tuần) trong vòng 5 năm gần nhất ở nghề chính của mình. Kinh nghiệm có thể là toàn thời gian hoặc tương đương bán thời gian cộng dồn. Các nghề đủ điều kiện trải rộng từ nhóm quản lý, nghề chuyên môn cần bằng cấp, nghề kỹ thuật và lành nghề (skilled trades) cho tới các công việc trình độ trung cấp.
Theo hệ thống phân loại nghề nghiệp NOC, kinh nghiệm được tính ở các mức TEER 0, 1, 2, 3 và 4 (theo NOC 2021). Một điểm ưu việt là sinh viên vừa tốt nghiệp từ cơ sở giáo dục sau trung học được công nhận ở vùng Đại Tây Dương có thể được miễn yêu cầu kinh nghiệm này, mở ra cơ hội cho cả nhóm du học sinh.
Trình độ ngôn ngữ
Yêu cầu ngôn ngữ phụ thuộc vào mức nghề của job offer. Với công việc ở mức TEER 0, 1, 2 hoặc 3, Quý khách cần đạt tối thiểu CLB 5 ở cả 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Với công việc ở mức TEER 4, yêu cầu giảm xuống CLB 4 cho cả 4 kỹ năng. Quý khách có thể tham khảo thêm bài thi tiếng Anh định cư Canada để chuẩn bị IELTS hoặc CELPIP đúng hướng.
CLB (Canadian Language Benchmark) là thang đo năng lực ngôn ngữ chuẩn của Canada. Đây thường là rào cản thực tế lớn nhất với lao động Việt Nam, vì vậy đội ngũ My Second World khuyến nghị Quý khách bắt đầu ôn luyện sớm, thi thử để biết chính xác mức điểm hiện tại trước khi lập kế hoạch hồ sơ.
Học vấn
Về học vấn, nếu job offer ở mức nghề cao (nhóm quản lý hoặc nghề chuyên môn cần bằng cấp), Quý khách phải có bằng sau trung học từ 1 năm trở lên. Bằng cấp này hoặc là bằng Canada, hoặc là bằng nước ngoài kèm theo báo cáo đánh giá tương đương bằng cấp (ECA). ECA là thủ tục bắt buộc để chứng minh bằng cấp Việt Nam tương đương với hệ thống giáo dục Canada, vì vậy nên thực hiện càng sớm càng tốt.
Bên cạnh đó, Quý khách cần chứng minh có đủ tài chính để định cư cùng các thành viên gia đình trong giai đoạn đầu đặt chân tới Canada, trừ khi đã đang sống và làm việc hợp pháp tại đây. Tham khảo thêm bài chứng minh tài chính định cư Canada để biết mức tiền cụ thể.
Yêu cầu về job offer trong Atlantic Immigration Program
Job offer là điều kiện không thể thiếu. Theo IRCC, lời mời làm việc phải đáp ứng các tiêu chí: do nhà tuyển dụng được chỉ định cung cấp, là công việc toàn thời gian (ít nhất 30 giờ làm việc có trả lương mỗi tuần) và không theo mùa vụ (non-seasonal). Tính ổn định của công việc là yếu tố then chốt mà chương trình hướng tới.
Thời hạn của job offer cũng được quy định theo mức nghề. Với nghề ở mức TEER 0, 1, 2 hoặc 3, công việc thường phải có thời hạn ít nhất 1 năm tính từ ngày Quý khách trở thành thường trú nhân. Với nghề ở mức TEER 4, công việc thường cần là hợp đồng không thời hạn (permanent). Job offer phải ở mức nghề ngang bằng hoặc cao hơn so với kinh nghiệm làm việc mà Quý khách sử dụng để đủ điều kiện.
| Yếu tố | Yêu cầu |
|---|---|
| Nguồn job offer | Nhà tuyển dụng được chỉ định ở 4 tỉnh Đại Tây Dương |
| Thời gian làm việc | Toàn thời gian, ít nhất 30 giờ/tuần |
| Tính chất | Không theo mùa vụ (non-seasonal) |
| LMIA | Không yêu cầu |
| Mức nghề | Bằng hoặc cao hơn kinh nghiệm đang sử dụng |
Endorsement và settlement plan
Sau khi có job offer hợp lệ, Quý khách cần thêm hai mảnh ghép quan trọng. Thứ nhất là endorsement (thư xác nhận của tỉnh). Trước khi nộp hồ sơ định cư lên IRCC, Quý khách phải nhận được chứng nhận endorsement từ một trong 4 tỉnh Đại Tây Dương. Mỗi tỉnh có quy trình và thủ tục endorsement riêng, do đó cần làm việc chặt chẽ với nhà tuyển dụng và cơ quan tỉnh tương ứng.
Thứ hai là settlement plan (kế hoạch định cư). Quý khách phải nhận được một kế hoạch định cư cá nhân hóa từ một tổ chức cung cấp dịch vụ định cư (settlement service provider organization). Tổ chức này sẽ trao đổi với Quý khách và gia đình để hiểu nhu cầu, sau đó xây dựng kế hoạch giúp hòa nhập cuộc sống mới: tìm nhà ở, trường học, dịch vụ y tế và việc làm cho người đi cùng. Đây là bước thể hiện rõ tinh thần “giữ chân lâu dài” của chương trình.
Khi đã có đủ job offer, endorsement và settlement plan, Quý khách mới chính thức nộp hồ sơ xin thường trú lên IRCC. Tham khảo bài hồ sơ định cư Canada cần gì để chuẩn bị bộ giấy tờ đầy đủ và tránh thiếu sót làm chậm tiến độ.
So sánh Atlantic Immigration Program với chương trình đề cử tỉnh bang (PNP)
Nhiều người dễ nhầm Atlantic Immigration Program với chương trình đề cử tỉnh bang (PNP) vì cả hai đều gắn với một tỉnh cụ thể. Tuy nhiên, đây là hai cơ chế khác nhau. PNP là chương trình do từng tỉnh tự thiết kế các luồng (stream) riêng, có thể yêu cầu hoặc không yêu cầu job offer, và nhiều luồng liên kết với hệ thống Express Entry. Trong khi đó, AIP là chương trình liên bang phối hợp với 4 tỉnh Đại Tây Dương, và luôn lấy nhà tuyển dụng được chỉ định làm điều kiện bắt buộc.
Về mặt vận hành, AIP có thủ tục được đánh giá là gọn nhẹ hơn cho doanh nghiệp do không cần LMIA, đồng thời bổ sung yếu tố kế hoạch định cư bắt buộc — điều mà phần lớn luồng PNP không có. Bù lại, vùng tham gia AIP chỉ giới hạn ở 4 tỉnh Đại Tây Dương, trong khi PNP phủ hầu hết các tỉnh và vùng lãnh thổ Canada.
| Tiêu chí | Atlantic Immigration Program | PNP |
|---|---|---|
| Phạm vi | 4 tỉnh Đại Tây Dương | Hầu hết các tỉnh, vùng lãnh thổ |
| Job offer | Bắt buộc, từ nhà tuyển dụng được chỉ định | Tùy luồng, có thể không cần |
| LMIA | Không yêu cầu | Tùy luồng |
| Kế hoạch định cư | Bắt buộc | Thường không bắt buộc |
| Liên kết Express Entry | Không trực tiếp | Có (luồng enhanced) |
Nếu Quý khách thuộc một số tỉnh Đại Tây Dương, có thể cân nhắc cả hai hướng. Ví dụ New Brunswick và Nova Scotia đều có hệ thống đề cử tỉnh riêng song song với AIP, nên việc lựa chọn con đường tối ưu cần dựa trên hồ sơ cụ thể (ngành nghề, điểm ngôn ngữ, nhà tuyển dụng tiềm năng).
Quy trình tham gia Atlantic Immigration Program theo từng bước
Để Quý khách hình dung rõ lộ trình, đội ngũ My Second World tóm tắt các bước chính của chương trình như sau:
- Tự đánh giá điều kiện: kiểm tra kinh nghiệm làm việc, điểm CLB, học vấn và ngành nghề thuộc nhóm TEER nào.
- Tìm nhà tuyển dụng được chỉ định: ưu tiên doanh nghiệp đã có trạng thái designated ở tỉnh mục tiêu.
- Nhận job offer hợp lệ: toàn thời gian, không mùa vụ, đúng mức nghề.
- Hoàn thành settlement plan: làm việc với tổ chức dịch vụ định cư để có kế hoạch cá nhân hóa.
- Xin endorsement của tỉnh: nộp theo quy trình riêng của từng tỉnh.
- Nộp hồ sơ thường trú lên IRCC: kèm đầy đủ giấy tờ, khám sức khỏe và lý lịch tư pháp.
Trong suốt quá trình, việc lựa chọn đúng nhà tuyển dụng và đúng tỉnh có ý nghĩa quyết định. Một số tỉnh có thị trường lao động sôi động ở các ngành y tế, chế biến thủy sản, dịch vụ lưu trú và xây dựng — phù hợp với nhiều lao động Việt Nam. Quý khách nên tìm hiểu kỹ về định cư Canada diện tay nghề để xác định ngành nghề và tỉnh có cơ hội cao nhất với hồ sơ của mình.
Lời khuyên cho Quý khách
Atlantic Immigration Program là một lựa chọn thực tế và rõ ràng cho lao động tay nghề muốn định cư Canada thông qua công việc cụ thể, đặc biệt khi không cần LMIA và có hỗ trợ định cư bài bản. Tuy nhiên, thành công của hồ sơ phụ thuộc rất nhiều vào việc tìm được nhà tuyển dụng được chỉ định phù hợp, đáp ứng đúng mức ngôn ngữ và chuẩn bị giấy tờ chính xác. Quý khách nên bắt đầu từ hai việc sớm nhất: thi thử để biết điểm CLB hiện tại và thực hiện đánh giá bằng cấp ECA.
Các điều kiện và quy trình của chương trình có thể được điều chỉnh theo từng năm và khác nhau giữa 4 tỉnh, vì vậy luôn cần đối chiếu với thông tin chính thức từ IRCC trước khi quyết định. Đội ngũ chuyên gia tư vấn định cư của My Second World sẵn sàng đồng hành cùng Quý khách trong việc đánh giá hồ sơ, xây dựng chiến lược ngành nghề và kết nối lộ trình phù hợp nhất. Hãy liên hệ với chúng tôi để được tư vấn chi tiết theo đúng tình huống cá nhân của Quý khách.
